تنگنا (حکایت یک سرگشتگی روانی)

کتاب «تنگنا (حکایت یک سرگشتگی روانی)» رمانی کوتاه و روان‌شناختی از لئونید آندریف، نویسنده‌ی برجسته‌ی روس، با ترجمه‌ی رضا بهرامی است که نشر چشمه آن را منتشر کرده است. آندریف این اثر را در سال ۱۹۰۲ با نام روسی «Мысль» (به معنی «اندیشه») نوشت و در انگلیسی با عنوان‌های «Thought» و «A Dilemma» شناخته می‌شود. داستان تنگنا چیست؟ دکتر آنتون کرژنتسف، پزشکی باهوش و مغرور، دوست قدیمی‌اش ساولوف را می‌کشد. اما این قتل ناگهانی نیست: او از ماه‌ها پیش نقشه کشیده تا خود را دیوانه نشان دهد و از مجازات بگریزد. کتاب، اعتراف‌نامه‌ای است که کرژنتسف در آسایشگاه روانی خطاب به پزشکان قانونی می‌نویسد؛ گزارشی دقیق و سرد از نقشه‌ای که به نظرش بی‌نقص بوده. اما هرچه پیش‌تر می‌رود، مرز میان تظاهر به جنون و جنون واقعی کم‌رنگ‌تر می‌شود و خود او هم مطمئن نیست که دیوانگی را بازی کرده یا واقعاً دچارش شده است. پرسش اصلی کتاب همین است: آیا جنون به قتل انجامید یا قتل به جنون؟ چرا تنگنا را بخوانیم؟ - روایتی اول‌شخص و نفس‌گیر از ذهن یک قاتل که خواننده را تا صفحه‌ی آخر درگیر نگه می‌دارد. - کاوشی عمیق در غرور، حسادت، خودبرتربینی و شکنندگی عقل انسان. - منتقدان آن را با «جنایت و مکافات» و «یادداشت‌های زیرزمینی» داستایفسکی مقایسه کرده‌اند؛ برای علاقه‌مندان ادبیات روس و داستان‌های روان‌شناختی انتخابی کم‌نظیر است. - حجم کم (۹۷ صفحه در قطع پالتویی) و ترجمه‌ی روان رضا بهرامی، آن را برای خواندن در یکی دو نشست مناسب کرده است. تنگنا یکی از پرفروش‌ترین رمان‌های کوتاه خارجی در ایران است و بارها تجدید چاپ شده است. اگر کتاب‌هایی مانند «جنایت و مکافات»، «یادداشت‌های زیرزمینی» یا «بوف کور» را دوست دارید، تنگنا را از دست ندهید.